پایان نامه ارائه الگوی توسعه کالبدی موثر بر پایداری اجتماعی در طراحی نگارخانه.docx

تومان12,000

نتایج سنجش نشان می‌دهد که از بین 8 معیار اصلی، فضای نگارخانه مذکور در درجه اول در حوزه نفوذپذیری، خوانایی، آسایش محیطی و در درجه دوم در حوزه مشارکت و آموزش و تنوع و سرزندگی از بیش‌ترین مشکلات رنج می‌برد.

 

چکیده

توسعه پایدار به عنوان یک آرمان جهانی به بهبود کیفیت زندگی انسان در تمامی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، اکولوژیکی و فرهنگی می‌پردازد. در این بین بعد فرهنگی به عنوان زیرساخت سایر ابعاد نقش به سزایی را در دستیابی به توسعه همه‌جانبه ایفا می‌کند. توجه به مراکز فرهنگی از جمله نگارخانه، گام موثری در دستیابی به توسعه فرهنگی می‌باشند. نگارخانه‌ها باهدف ارتقاء بینش مخاطب به آگاه‌سازی اجتماع می‌پردازند و به همین دلیل نیازمند حضور و مشارکت مردم بوده و این امر با توسعه در بعد اجتماعی محقق خواهند شد. از این رو دستیابی به الگوی توسعه کالبدی موثر بر پایداری اجتماعی در طراحی نگارخانه، هدف اصلی این پژوهش است که با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی، به پاسخ‌گویی به اصلی‌ترین مسئله پژوهش یعنی چگونگی تأثیر ویژگی‌های کالبدی محیط بر پایداری اجتماعی نگارخانه‌ها، می‌پردازد. در این راستا ابتدا به بررسی دیدگاه متخصصین در باب پایداری اجتماعی مکان پرداخته و سپس با شناخت ماهیت نگارخانه، الگوی پایداری اجتماعی در نگارخانه تدوین خواهد شد. این الگو با 8 معیار نفوذپذیری، گوناگونی و کارایی، خوانایی، انعطاف‌پذیری، مشارکت و آموزش، امنیت، آسایش محیطی و تنوع و سرزندگی و 32 شاخص معرفی گردیده است. در ادامه با استفاده از الگوی مذکور، ابعاد اجتماعی نگارخانه میرزا رضا کلهر کرمانشاه از طریق مشاهدات میدانی و تکمیل پرسشنامه ارزیابی گردیده است. نتایج سنجش نشان می‌دهد که از بین 8 معیار اصلی، فضای نگارخانه مذکور در درجه اول در حوزه نفوذپذیری، خوانایی، آسایش محیطی و در درجه دوم در حوزه مشارکت و آموزش و تنوع و سرزندگی از بیش‌ترین مشکلات رنج می‌برد.

کلیدواژه: توسعه پایدار، ابعاد اجتماعی، معیارها و شاخص‌های اجتماعی، پایداری فرهنگی، نگارخانه.

فهرست مطالب

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                    شماره صفحه

چکیده

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1- بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………………… 3

1-1-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………3

1- 1-2- توسعه…………………………………………………………………………………………………………………… 5

1-1-3- توسعه پایدار……………………………………………………………………………………………………………. 6

1-1-4- فرهنگ و زیرمجموعه‌های آن …………………………………………………………………………………… 7

1-1-5- توسعه پایدار فرهنگی  و اجتماعی………………………………………………………………………………..8

1-1-6- مهندسی فرهنگ………………………………………………………………………………………………………..10

1-1-7- رابطه فرهنگ و معماري…………………………………………………………………………………………….11

1-1-8- تأثیر فرهنگ در شکل‌گیری معماری…………………………………………………………………………….11

1-1-9- نقش معماری در توسعه فرهنگ…………………………………………………………………………………12

1-1-10- نقش نگارخانه‌ها در توسعه فرهنگ…………………………………………………………………………..13

1-1-11- منظور از تحقیق………………………………………………………………………………………………………14

1-1-12- متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………………………………………….15

1-2- اهمیت و ضرورت پژوهش…………………………………………………………………………………………….17

1-2-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………..17

1-2-2- اهمیت نگارخانه‌ها…………………………………………………………………………………………………..17

1-2-3- اهميت و ضرورت تحقیق در حوزه توسعه پایدار اجتماعی ………………………………………….17

1-2-4- خلأهای تحقیقاتی موجود…………………………………………………………………………………………18

1-3- اهداف تحقيق………………………………………………………………………………………………………………..18

1-3-1- هدف آرمانی………………………………………………………………………………………………………….19

1-3-2- هدف کلی…………………………………………………………………………………………………………….19

1-3-3- هدف کاربردی……………………………………………………………………………………………………….19

1-4- چهارچوب نظری تحقیق…………………………………………………………………………………………………20

1 -4-1- نظریه احتمال گرایی محیطی…………………………………………………………………………………….20

1-4-2- نظریه طراحی کثرت‌گرا …………………………………………………………………………………………..20

1-5- سؤالات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………….22

1-6- فرضيه‏هاي تحقیق…………………………………………………………………………………………………………..22

1-7- تعريف واژه‏ها و اصطلاحات فني و تخصصی…………………………………………………………………….22

1-8- روش‌شناسی تحقیق………………………………………………………………………………………………………..24

1-8-1- شرح كامل روش تحقیق بر حسب هدف، نوع داده‌ها و نحوه اجرا…………………………………24

1-8-2- فرایند تحقیق…………………………………………………………………………………………………………..26

1-8-3- جامعه آماري، روش نمونه‏گيري و حجم نمونه …………………………………………………………..30

1-8-3-1-  معرفی جامعه آماری……………………………………………………………………………………………..30

1-8-3-1-1- شناخت شهر کرمانشاه ………………………………………………………………………………….30

1-8-3-1-2- شناخت نگارخانه کرمانشاه……………………………………………………………………………..32

1-8-3-2- روش نمونه‌گیری…………………………………………………………………………………………………..35

1-8-3-3- روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده‏ها………………………………………………………………………35

 

فصل دوم: مروري بر ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………37

2-2- سوابق موضوع در حوزه نظری…………………………………………………………………………………………37

2-2-1-رابطه توسعه فرهنگی و اجتماعی ………………………………………………………………………………37

2-2-2-پایداری اجتماعی در فضاهای معماری………………………………………………………………………..39

2-3- نتیجه‌گیری…………………………………………………………………………………………………………………….42

 

فصل سوم: اجراي تحقیق

3-1- تعریف توسعه پایدار و مؤلفه‌های سازنده آن…………………………………………………………….44

3-1-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………..44

3-1-2-  تبیین مفهوم واژه ” کیفیت”………………………………………………………………………………….45

3-1-3-  دیدگاه‌های سه‌گانه در زمینه “کیفیت” …………………………………………………………………..46

3-1-4-تحلیل دیدگاه‌های سه‌گانه در زمینه “کیفیت” ……………………………………………………………47

3-1-5-  چگونگی دستیابی به “کیفیت زندگی” …………………………………………………………………..48

3-1-6- نقش نیازهای انسان در دستیابی به کیفیت زندگی………………………………………………………50

3-1-7- نقش فرهنگ در دستیابی به کیفیت زندگی……………………………………………………………….52

3-1-7-1- تأثیر بعد مکان بر فرهنگ…………………………………………………………………………………52

3-1-7-1-1- بُعد جغرافیایی مکان و تعامل آن بافرهنگ…………………………………………………….53

3-1-7-1-2- بُعد فرهنگی مکان و تعامل آن بافرهنگ……………………………………………………….54

3-1-7-2- تأثیر بُعد زمان بر فرهنگ…………………………………………………………………………………..54

3-1-7-3- جریان فرهنگی………………………………………………………………………………………………..55

3-1-8- جمع‌بندی……………………………………………………………………………………………………………..56

3-2- تعریف ابعاد اجتماعی پایداری از نگاه نظریه‌پردازان……………………………………………….58

3-2-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………..58

3-2-2- معرفی ارکان برنامه جهت دستیابی به توسعه پایدار اجتماعی…………………………………….59

3-2-3- اصول حاکم بر برنامه ………………………………………………………………………………………….60

3-2-3-1- آینده‌نگری………………………………………………………………………………………………….62

3-2-3-2- توجه به محدودیت‌ها…………………………………………………………………………………..62

3-2-3-3- مفهوم گرایی……………………………………………………………………………………………….62

3-2-3-4- مشارکت…………………………………………………………………………………………………….63

3-2-3-5- انگیز ه و آموزش…………………………………………………………………………………………63

3-2-4- شاخص‌های دستیابی به توسعه پایدار اجتماعی از دیدگاه نظریه‌پردازان………………………64

3-2-5-جمع‌بندی ………………………………………………………………………………………………………….72

3-3- تعریف نگارخانه و شناخت ماهیت فضایی آن………………………………………………………..73

3-3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….73

3-3-2- تعریف نگارخانه………………………………………………………………………………………………..74

3-3-3- روابط عناصر درونی نگارخانه…………………………………………………………………………….. 77

3-3-4-اهداف نگارخانه ………………………………………………………………………………………………….79

3-3-5- جمع‌بندی…………………………………………………………………………………………………………..81

3-4- استخراج معیارهای اجتماعی مرتبط با فضای نگارخانه…………………………………………….82

3-4-1- شاخص‌های دستیابی به توسعه پایدار اجتماعی در طراحی نگارخانه…………………………82

3-4-1-1- نفوذپذیری…………………………………………………………………………………………………82

3-4-1-2-گوناگونی و کارایی………………………………………………………………………………………83

3-4-1-3-  خوانایی……………………………………………………………………………………………………86

3-4-1-4- انعطاف‌پذیری…………………………………………………………………………………………….86

3-4-1-5-مشارکت و آموزش………………………………………………………………………………………87

3-4-1-6- امنیت………………………………………………………………………………………………………..89

3-4-1-7- آسایش محیطی…………………………………………………………………………………………..91

3-4-1-8- تنوع و سرزندگی………………………………………………………………………………………..92

3-4-2- جمع‌بندی……………………………………………………………………………………………………………..94

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………..96

4-2- بررسی ویژگی‌های اجتماعی بازدیدکنندگان و کاربران نگارخانه ……………………………………….97

4-2-1- جنسیت پاسخ‌دهندگان………………………………………………………………………………………….97

4-2-2- سن پاسخ‌دهندگان……………………………………………………………………………………………….97

4-2-3- تحصیلات پاسخ‌دهندگان………………………………………………………………………………………98

4-2-4- رشته تحصیلی پاسخ‌دهندگان…………………………………………………………………………………99

4-2-5- تعداد دفعات حضور پاسخ‌دهندگان در نگارخانه مورد پرسش……………………………………99

4-2-6- تعداد دفعات حضور پاسخ‌دهندگان در سایر نگارخانه‌ها …………………………………………100

4-2-7- علت حضور پاسخ‌دهندگان در نگارخانه مورد پرسش……………………………………………..101

4-3- تحلیل ویژگی‌های اجتماعی بازدیدکنندگان و کاربران نگارخانه………………………………………..101

4-4- بررسی معیارهای پایداری در نگارخانه میرزا رضا کلهر کرمانشاه………………………………………103

4-4-1- نفوذپذیری…………………………………………………………………………………………………………103

4-4-2- گوناگونی و کارایی……………………………………………………………………………………………..107

4-4-3- خوانایی……………………………………………………………………………………………………………109

4-4-4-انعطاف‌پذیری……………………………………………………………………………………………………..111

4-5- مشارکت و آموزش…………………………………………………………………………………………………..113

4-6- امنیت………………………………………………………………………………………………………………………115

4-7- آسایش محیطی…………………………………………………………………………………………………………118

4-8- تنوع و سرزندگی………………………………………………………………………………………………………120

4-9- جمع‌بندی………………………………………………………………………………………………………………..127

 

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهاد‌ها

5-1-نتیجه‌گیری………………………………………………………………………………………………………………..130

5-2-پیشنهاد‌ها…………………………………………………………………………………………………………………..131

 

منابع و مأخذ

فهرست منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………….132

فهرست منابع انگلیسی………………………………………………………………………………………………………….139

پیوست‌ها……………………………………………………………………………………………………………………………141

چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………..142

 

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                   شماره صفحه

 

جدول شماره 1-1- فرهنگ و زیرمجموعه‌های آن……………………………………………………………………….8

جدول شماره 1-2- مفاهیم، اهداف و تدابیر در توسعه پایدار فرهنگی…………………………………………..13

جدول شماره 1-3- بخش محسوس و نامحسوس فرهنگ…………………………………………………………..14

جدول شماره 1-4- طبقه‌بندی داده‌ها و نحوه جمع‌آوری اطلاعات ……………………………………………..29

جدول شماره 1-5- ویژگی‌های عمومی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………….33

جدول شماره 1-6- ویژگی‌های کالبدی و تجهیزات نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………..33

جدول شماره 1-7- نیروی انسانی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………………….33

جدول شماره 8-1-تعداد نمایشگاه‌های برگزارشده در نگارخانه میرزا رضا کلهر از سال 1388تا1392…33

جدول شماره 1-9- تعداد بازدیدکنندگان  نگارخانه میرزا رضا کلهر از سال 1388تا1392………………….34

جدول شماره 1-10- تعداد آثار به نمایش درآمده در نگارخانه میرزا رضا کلهر از سال 1388تا1392…..34

جدول شماره 1-11-تعداد روزهای فعال نگارخانه میرزا رضا کلهر از سال 1388تا1392……………………34

جدول شماره 2-1- جمع‌بندی تأثیر عامل‌های کالبدی فضا در تعامل پذیری فضای مترو………………..41

جدول شماره 3-1- مفروضاتی بر تعریف کیفیت زندگی……………………………………………………………48

جدول شماره 3-2- هدف و راهبرد دستیابی به توسعه پایدار اجتماعی…………………………………………59

جدول شماره 3-3- معیارهای محیط باکیفیت (جین جیکوبز،1961)……………………………………………..65

جدول شماره 3-4- معیارهای محیط باکیفیت (کوین لینچ،1981)…………………………………………………65

جدول شماره 3-5- معیارهای محیط باکیفیت (ویولیج، 1983: 41-62)………………………………………..66

جدول شماره 3-6- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (بنتلی و همکاران،1382: 5)……………………..67

جدول شماره 3-7- شاخص‌های مکمل کیفیت‌بخشی به مکان (بنتلی،1990: 69-71)…………………….68

جدول شماره 3-8- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (کولمن، 1987: 28-31)…………………………..68

جدول شماره 3-9- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (آلن جیکوبز)………………………………………….69

جدول شماره 3-10- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (تیبالدز، 1988: 59-61)…………………………69

جدول شماره 3-11 شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (گرین،1992: 177-189)…………………………70

جدول شماره 3-12- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (گودی،1993: 3-5)………………………………70

جدول شماره 3-13- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (هاتن و هانتر،1994)……………………………..71

جدول شماره 3-14- شاخص‌های کیفیت‌بخشی به مکان (استرالیا،1994)……………………………………..71

جدول شماره 3-15- تعاریفی از نگارخانه  ……………………………………………………………………………..74

جدول شماره 3-16- تعریف ابعاد گوناگون نگارخانه از سوی نقاشان و نگارخانه داران………………….75

جدول شماره 3-17- انواع هنرهای تجسمی………………………………………………………………………………78

جدول شماره 3-18- سیر آثار هنری در نگارخانه ……………………………………………………………………..78

جدول شماره 3-19- معیارها و شاخص‌های پایداری اجتماعی در نگارخانه…………………………………..93

جدول شماره 4-1- جنسیت و تعداد پاسخ‌دهندگان…………………………………………………………………..97

جدول شماره 4-2- ویژگی اجتماعی قالب پاسخ‌دهندگان………………………………………………………….102

جدول شماره 4-3- معیارها و شاخص‌های پایداری اجتماعی در نگارخانه……………………………………125

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست دیاگرام‌ها

  عنوان                                                                                                  شماره صفحه

 

دیاگرام شماره 1-1- روابط بین متغیرهای پژوهش………………………………………………………………………15

دیاگرام شماره 1-2- اصول پایداری در فضای نگارخانه………………………………………………………………16

دیاگرام شماره 1-3- رابطه وضع موجود و وضع ایده آل……………………………………………………………..24

دیاگرام شماره 1-4- چهارچوب نظری تحقیق…………………………………………………………………………..25

دیاگرام شماره 1-5- فرایند تحقیق……………………………………………………………………………………………26

دیاگرام شماره 3-1- مؤلفه‌های سازنده و تأثیرگذار بر کیفیت زندگی…………………………………………….49

دیاگرام شماره 3-2- هرم نیازهای مازلو…………………………………………………………………………………….51

دیاگرام3-3- مؤلفه‌های سازنده و تأثیرگذار بر کیفیت زندگی……………………………………………………..57

دیاگرام شماره 3-4-اصول حاکم بر برنامه توسعه پایدار اجتماعی…………………………………………………61

دیاگرام شماره 3-5- شاخص‌های پایداری اجتماعی  مکان………………………………………………………….72

دیاگرام شماره 3-6- روابط درونی نگارخانه……………………………………………………………………………..77

دیاگرام شماره 3-7- دسته‌بندی افراد بر اساس نحوه‌ی ارتباطشان با عملکرد نگارخانه…………………….77

دیاگرام شماره 3-8- رویدادهای مورد انتظار (مطلوب) در نگارخانه در ارتباط با هنرمند و اثرش……..79

دیاگرام شماره 3-9- رویدادهای مورد انتظار (مطلوب) در نگارخانه در ارتباط با مخاطب………………..80

دیاگرام شماره 3-10- ارتباط میزان تصرف و رنگ تعلق بخشیدن با مشارکت کاربر در مکان……………88

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                               شماره صفحه

 

نمودار شماره  4-1- گستردگی و رده‌های سنی پاسخ‌دهندگان…………………………………………………….98

نمودار شماره 4-2- مقاطع تحصیلی پاسخ‌دهندگان…………………………………………………………………..98

نمودار شماره 4-3- رشته تحصیلی پاسخ‌دهندگان…………………………………………………………………….99

نمودار شماره 4-4- تعداد دفعات حضور پاسخ‌دهندگان در نگارخانه مورد پرسش……………………….99

نمودار شماره 4-5- تعداد دفعات حضور پاسخ‌دهندگان در سایر نگارخانه‌ها……………………………….100

نمودار شماره 4-6- علت حضور پاسخ‌دهندگان در نگارخانه‌ها………………………………………………..101

نمودار شماره 4-7- میزان رضایت‌مندی پاسخ‌دهندگان از خدمات دسترسی……………………………….104

نمودار شماره 4-8- میزان رضایت‌مندی از محل قرارگیری نگارخانه از بعد مسافت …………………..106

نمودار شماره 4-9- سهولت دسترسی پیاده به مکان………………………………………………………………..107

نمودار شماره 4-10- مجاورت با کاربری‌های پر مخاطب ……………………………………………………….107

نمودار شماره 4-11- تمایل افراد در پرداخت وجه بابت ورودی به نگارخانه …………………………….108

نمودار شماره 4-12- هماهنگی میان فرم و عملکرد نگارخانه ………………………………………………….109

نمودار شماره 4-13- چگونگی اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری نمایشگاه‌ها …………………………111

نمودار شماره 4-14- کیفیت چیدمان آثار ……………………………………………………………………………..112

نمودار شماره 4-15- میزان ارائه خدمات به منظور آشنایی با هنر به نمایش درآمده……………………..114

نمودار شماره 4-16- میزان ارائه خدمات به منظور آشنایی با هنرمند آثار به نمایش درآمده…………..115

نمودار شماره 4-17- میزان ارائه خدمات به منظور آشنایی با هنرمند آثار به نمایش درآمده…………..116

نمودار شماره 4-18- میزان پاسخگویی به سؤالات توسط هنرمندان و اشخاص دارای صلاحیت…..116

نمودار شماره 4-19- میزان تغییر نگرش ایجادشده پس از حضور در نگارخانه ………………………….117

نمودار شماره 4-20- آسایش حرارتی در نگارخانه …………………………………………………………………118

نمودار شماره 4-22- کیفیت مبلمان در نگارخانه ……………………………………………………………………121

نمودار شماره 4-23- جذابیت و تنوع در نگارخانه …………………………………………………………………123

نمودار شماره 4-24- رضایت‌مندی از تعداد روزها و ساعات فعالیت نگارخانه در طول سال ……….124

نمودار شماره 4-25- کیفیت کلی نگارخانه ……………………………………………………………………………127

نمودار شماره 4-26- جمع‌بندی ابعاد کیفی نگارخانه بر اساس شاخص‌های موثر بر هر معیار……….128

فهرست تصاویر

عنوان                                                                                                   شماره صفحه

 

عکس شماره 1-1- نقشه ایران………………………………………………………………………………………………30

عکس شماره 4-1- از میدان غدیر به سمت بلوار سید جمال‌الدین اسدآبادی……………………………..103

عکس شماره 4-2- بلوار سید جمال‌الدین اسدآبادی……………………………………………………………….104

عکس شماره 4-3- ورودی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………………………..105

عکس شماره 4-4- بدنه متشکل از نگارخانه و سایر کاربری‌های مجاور …………………………………..109

عکس شماره 4-5- تبلیغات انجام‌شده در مجاورت نگارخانه میرزا رضا کلهر ……………………………110

عکس شماره 4-6- تبلیغان انجام‌شده در مجاورت نگارخانه میرزا رضا کلهر………………………………110

عکس شماره 4-7- فضای داخلی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………………..111

عکس شماره 4-8- فضای داخلی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………………..111

عکس شماره 4-8- فضای داخلی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………………..112

عکس شماره 4-9- کتابخانه شهید آوینی ……………………………………………………………………………..114

عکس 4-10 هم جواری نگارخانه با کتابخانه شهید آوینی………………………………………………………..114

عکس شماره 4-11- جلسه نقد و بررسی و اختتامیه نمایشگاه عکس 1392………………………………117

عکس 4-12- نورپردازی در فضای داخلی نگارخانه میرزا رضا کلهر………………………………………. 119

عکس شماره 4-13- ورودی نگارخانه میرزا رضا کلهر و فضای اطراف…………………………………….120

عکس شماره 4-14- عناصر مزاحم فضای داخلی نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………….120

عکس شماره 4-15- کیفیت مصالح در نگارخانه میرزا رضا کلهر………………………………………………120

عکس شماره 4-16- عناصر مزاحم در کف نگارخانه میرزا رضا کلهر ……………………………………….120

عکس شماره 4-17- بخش ورود به نگارخانه میرزا رضا کلهر…………………………………………………..122

عکس شماره 4-18- بخش خروجی نگارخانه میرزا رضا کلهر………………………………………………….122

عکس شماره 4-19- پلان شماتیک نگارخانه میرزا رضا کلهر……………………………………………………122

 

 

×
×

سبد خرید